Piotr Zalewski - Studenckie Koło Prawa Administracyjnego Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku
Członkostwo w sp. z o.o. powoduje powstanie wielu praw i obowiązków, które powstają od momentu zawarcia umowy spółki, a które stanowią treść stosunku spółki. Ze względu na bogatą literaturę w tym temacie, wielość stanowisk doktryny oraz różne zapatrywanie się w orzecznictwie, praca skupia się na zagadnieniach uprawnień wspólnika sp. z o.o., ich dychotomiczności lub jej braku, a w związku z tymi uprawnieniami rozwija kwestie dotycząca tego, czy z mocy zajęcia udziałów w sp. z o.o. przez wierzyciela członka sp. z o.o. może on wykonywać uprawnienia swego dłużnika. Zasadniczym celem, jest omówienie uprawnień korporacyjnych ze wskazaniem na najważniejsze ich cechy. Następnie wyjaśniono kwestie, czy wierzyciel jest podmiotem czynnie legitymowanym do zrealizowania uprawnień swego dłużnika w sp. z. o.o. W zależności od przyjętego stanowiska przytoczono argumenty je popierające. Zagadnienie to natrafiło w orzecznictwie na różne stanowiska i nastręczyło trudności judykaturze. Jako, że materia ta ma niemałe znaczenia dla sytuacji podmiotów prawa gospodarczego prywatnego, zwłaszcza finansowej omówiono ją w jak najbardziej dokładny, a zarazem zwięzły sposób. Opracowanie oparto o poglądy doktryny oraz stanowiska sądów, które wypowiadały się w tym temacie.
UPRAWNIENIA WSPÓLNIKA SPÓŁKI Z O.O.
1. Prawo do żądania zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników w spółce.
Zasadą jest, że zgromadzenie wspólników zwołuje zarząd. Obok zarządu prawo zwołania posiadają rada nadzorcza jak również komisja rewizyjna, z tym że zwyczajne zgromadzenie tylko, gdy zarząd nie zwoła go w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego lub innego terminu określonego w umowie spółki, a nadzwyczajne zgromadzenie jeżeli uznają za wskazane, a zarząd nie zwoła go w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia odpowiedniego żądania przez radę nadzorczą lub komisje rewizyjną- art.235 ksh. Co do nadzwyczajnego zgromadzenia, to legitymacje posiadają również odpowiednio uprawnieni wspólnicy (skupiający co najmniej jedna dziesiątą kapitału zakładowego),a w przypadku nieuwzględnienia żądania omawiane prawa wykonywane kolektywnie lub indywidualnie (gdy przysługują jednemu wspólnikowi), realizowane być mogą przez uprawnionych wspólników na podstawie upoważnienia sądu rejestrowego.[1]
Co do przedmiotu zgromadzeń to kwestie tą regulują odpowiednio do zgromadzenia zwyczajnego art. 231 ksh i nadzwyczajnego art. 232 ksh. Warto zwrócić uwagę na to, że zgromadzenie nadzwyczajne może zostać zwołane nie tylko w sytuacjach określonych w ustawie oraz umowie spółki, ale również gdy podmioty uprawnione uznają to za wskazane.
2. Prawo do uczestniczenia w zgromadzeniu wspólników i prawo głosu.
Uprawnienie to może być wykonywane osobiście przez wspólnika lub przez pełnomocnika, chyba że co innego wynika z umowy spółki lub ustawy. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do księgi protokółów. Co do osoby pełnomocnika, to ograniczenie dotyczy członka zarządu i pracownika spółki, którym owo pełnomocnictwo udzielone być nie może. Odpowiednio należy również stosować przepisy o pełnomocniku do wykonywania prawa głosu przez innego przedstawiciela, np. opiekuna.
Zgromadzenie wspólników musi być poprzedzone zawiadomieniem wspólników, co najmniej na dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia, za pomocą listów poleconych, przesyłek nadanych pocztą kurierska lub jeżeli wspólnik uprzednio wyraził na to pisemna zgodę, pocztą elektroniczną podając adres, na który zawiadomienie powinno być wysłane. Wymogi jakie powinno zawierać zaproszenie określone w art. 238 §2 ksh, to określenie dnia, godziny i miejsca zgromadzenia wspólników. Ponadto musi określać szczegółowy porządek obrad, a w przypadku gdy na zgromadzeniu zamierzano dokonać zmiany umowy spółki należy również wskazać istotne elementy treści proponowanych zmian.
Zasadą jest, że jeżeli sprawy nie zostały objęte porządkiem obrad, to nie można powziąć uchwały. Jednak jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany na zgromadzeniu, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego powzięcia uchwały, to można taką uchwałę podjąć. Również wniosek o zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia oraz wnioski o charakterze porządkowym mogą być uchwalane, mimo że nie były umieszczone w porządku obrad.
Jeżeli nie doszło do formalnego zwołania zgromadzenia , to uchwały mogą być podejmowane, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad.
