Mówiąc o marketingu usług prawniczych (MUP) istotne jest rozróżnienie kilku elementów, na które się to pojęcie składa, gdyż samo znaczenie pojęcia „marketing” w tym przypadku może być zbyt wąskie. W tym szerszym zakresie można wyróżnić marketing w czystej postaci, PR oraz działania business development (BD). Marketing obejmuje takie działania w kancelariach, jak opracowywanie folderów, strony WWW, materiałów drukowanych, organizację seminariów i konferencji czy też dbanie o właściwe standardy graficzne kancelarii. Działania PR często są realizowane przez samych prawników i obejmują aktywność medialną, jak pisanie artykułów, udzielanie wypowiedzi, udział w konferencjach. Natomiast mianem business development można określić szereg działań mających na celu wsparcie sprzedaży usług prawniczych, poprawę ich efektywności oraz zwiększenie przychodów kancelarii. Najczęściej takie działania, to pomoc w przygotowywaniu ofert dla klientów, identyfikacja nowych obszarów biznesowych czy też pomoc w rozwoju i utrzymaniu klientów kancelarii. Często idą one dalej i polegają na wsparciu w prezentacjach dla klientów, czy aktywności w środowisku biznesowym. Co do zasady tego typu działania są realizowane w mniejszych kancelariach przez samych prawników, którzy na co dzień najlepiej znają swoich klientów i ich potrzeby. W większych kancelariach jest to domena wspólników. Zarówno działania PR, jak i business development w większych kancelariach wspierane są przez specjalistów (często osoby mające doświadczenie w agencjach PR, czy też innych firmach z branży usługowej).

Marketing usług prawniczych w polskich kancelariach dopiero raczkuje. Ma to swoją przyczynę nie tylko w ich wielkości, która to na tle europejskim i światowym plasuje nas wciąż daleko w tyle, ale także w doświadczeniu polskich prawników na wolnym rynku. Polskie kancelarie są co najmniej kilka lat za dużymi kancelariami np. londyńskimi, które to posiadają rozbudowane zespoły profesjonalistów zajmujących się marketingiem, PR i rozwojem biznesu. Co więcej, są to profesjonaliści którzy swoją wiedzę czerpali w rozwiniętym biznesie usług profesjonalnych, widocznym co najmniej od kilkunastu lat. W Polsce obecnie można na palcach jednej reki wskazać wyspecjalizowane agencje PR świadczące usługi dla prawników. Niewiele więcej jest podmiotów zajmujących się profesjonalnym doradztwem biznesowym dla branży usług profesjonalnych, i najczęściej są to freelancerzy, którzy wywodzą się właśnie z kancelarii. Dziedziny marketingu, eventów są w dalszym ciągu obsługiwane przez większe agencje, dla których świadczenie usług dla branży usług profesjonalnych jest jedynie jednym z wielu segmentów.

© Yanik Chauvin fotolia.com

Obecnie funkcje te są bardzo zróżnicowane w Polsce. Średnie kancelarie (30-40 osobowe) posiadają 1-2 osoby dedykowane do tego typu działań, w mniejszych szeroko pojętym marketingiem zajmują się sami prawnicy czy też sekretarka, spełniająca często także rolę „office managera”. Ich zadania dotyczą m.in. koordynacji organizacji warsztatów, wystąpień prawników na konferencjach, opracowywaniem danych do rankingów czy pomocy prawnikom w składanych ofertach. Niewielu jest w Polsce specjalistów z zakresu marketingu i rozwoju biznesu usług profesjonalnych, którzy posiadaliby prócz wykształcenia biznesowego, także ukończone studia prawnicze, bardzo często niezbędne do zrozumienia samych prawników i ich biznesu. Ma to swoją przyczynę także w braku odpowiednich narzędzi edukacji na poziomie krajowym. Powstające ostatnimi czasy warsztaty, szkolenia czy nawet studia podyplomowe są kroplą w morzu potrzeb – a i tak po profesjonalną wiedzę trzeba obecnie sięgać do zagranicznych źródeł. Wraz z dynamicznym rozwojem rynku, co można zaobserwować chociażby w rankingach, ta sytuacja się zmieni m.in. z uwagi na otwarcie zawodu prawniczego, rozrost kancelarii oraz stosunkowo niewielkie, jak na realia europejskie nasycenie rynku prawniczego.